Jouw recht op onbereikbaarheid
In de nieuwste cao mbo is een belangrijke afspraak vastgelegd: je bent niet verplicht om buiten werktijd bereikbaar te zijn of je werkmail te checken, tenzij hier expliciete andere afspraken over zijn gemaakt. Deze maatregel komt op een cruciaal moment, aangezien burn-out inmiddels beroepsziekte nummer één is. Het bewaken van je grenzen is niet langer een individuele keuze, maar een collectief gesteund recht om je mentale gezondheid en duurzame inzetbaarheid te beschermen.
Tijdens de Nationale Week van de Werk-Privébalans (19-23 januari) vragen we extra aandacht voor dit thema. Als herinnering brengen we deze week op iedere school een klein presentje langs als verrassing; een symbool voor de noodzaak om af en toe de batterij weer op te laden. Want wanneer je écht goed voor jezelf zorgt, kun je met meer energie en focus bijdragen aan onderwijs dat impact maakt.
Waarom 'echt offline' zijn cruciaal is
Werk-privébalans draait om het vinden van harmonie tussen de energie die je in je werk steekt en je persoonlijke leven. Wanneer die balans verstoord raakt, treden signalen op als chronische vermoeidheid, slaapproblemen en prikkelbaarheid. Op de lange termijn kan dit zelfs leiden tot fysieke klachten.
Het "recht op onbereikbaarheid" is een uitnodiging om bewust te kiezen voor herstel. Vergelijk jezelf met een telefoon: als je deze blijft gebruiken terwijl hij aan de lader ligt, raakt hij nooit volledig vol. Jouw brein heeft momenten van volledige disconnectie nodig om weer frisse energie te vinden.
Praktische tips voor jouw balans
Om de touwtjes in handen te houden of juist te krijgen, kun je vandaag nog de volgende stappen zetten.
1. Maak harde afspraken over bereikbaarheid
Spreek met jezelf en je team af dat je na een bepaald tijdstip niet meer reageert op werkgerelateerde berichten. Definieer wat écht spoed is en wat kan wachten tot de volgende werkdag.
2. Beheer je digitale meldingen
Zet meldingen van werk-apps en mail uit zodra je werkdag erop zit. Gebruik indien mogelijk e-mailtools om berichten pas de volgende ochtend te laten verzenden, zodat je collega's niet stoort in hun vrije tijd.
3. Zeg vaker 'nee'
Wees selectief en focus op taken die echt impact hebben op jouw onderwijs. Realiseer je dat grenzen stellen geen egoïsme is, maar een manier om "ja" te zeggen tegen je eigen welzijn.
4. Plan momenten van 'niets-doen'
Net zoals je lessen en vergaderingen plant, moet je tijd inplannen voor jezelf, hobby’s of contact met naasten. Zorg dat je na het werk nog energie overhoudt voor dingen waar je écht blij van wordt.
5. Laat perfectionisme los
Niet alles verdient altijd een tien; soms is een 'zesje' voldoende als dat betekent dat je meer tijd overhoudt voor herstel.
6. Creëer een fysieke grens
Als je thuiswerkt, werk dan bij voorkeur in een aparte ruimte die je aan het einde van de dag letterlijk en figuurlijk achter je kunt laten.
Begin bij jezelf
Het vermogen om werk los te laten is een vaardigheid die je kunt trainen. Echt offline zijn begint bij jezelf; gun jezelf de tijd en de mentale ruimte om los te komen van de dagelijkse hectiek. Door nu kleine stappen te zetten, bewaak je niet alleen je eigen balans, maar draag je ook bij aan een gezonde werkcultuur voor al je collega's.